صحيحين و موطّأ كافيست و جامع الاصول در كتب سته مغنيست و مجمع البحار شيخ محمّد طاهر در تحقيق جميع كتب حديث يعنى طبقات اربعه مذكوره كافيست و شرع عبد الرّءوف منادى بر جامع صغير شيخ جلال الدّين سيوطى نيز اكثر احاديث را كفايت مىكند لكن اين قدر بايد دانست كه در شرح و توجيه احاديث كلام گوناگون و رطب و يابس بسيار بوقوع آمده حالا آن اشخاص كه درين باب محل اعتماداند بايد شناخت و از كتب و تصانيف اينها بهره بايد برداشت امام نووى و محيى السنّة بغوى و ابو سليمان خطّابى از جملهء علماى شافعيّه خيلى معتمد عليه و سخن ايشان متين و مضبوط واقع‌ست خصوصا شرح السنة بغوى در فقه حديث و توجيه مشكلات كافى و شافيست و گويا شرح مصابيح و مشكاة از آن كتاب حاصلست و شرح صحيح مسلم از امام نوويست و معالم السّنن شرح أبى داود از خطابيست و طحاوى از جمله علماى حنفيه در شرح احاديث سرآمد و پيشواست معانى الاثار كتاب او درين باب دستاويز حنفيانست و ابن عبد البر از مالكيه مقدم انجماعه است كتاب استذكار تمهيد درين باب يادگار اوست انتهى و مولوى صديق حسن خان در اتحاف النبلاء المتّقين گفته ابو محمّد الحسين بن مسعود بن محمّد المعروف بالضراء البغوى الفقيه الشافعى بحر العلوم بود فقه از قاضى حسين گرفته بر كلام اللَّه تفسيرى نوشته موضح مشكلات او از قول نبى صلى اللَّه عليه و سلم و حديث را روايت كرده و درس گفته به غير طهارت درس نمىگفت كتابهاى بسيار از وى يادگارست منها كتاب التّهذيب فى الفقه و كتاب شرح السنة فى الحديث و معالم التنزيل فى تفسير القرآن الكريم و كتاب المصابيح و الجمع بين الصحيحين و غير ذلك از وى منقولست كه چون زوجهء او بمرد هيچ از ميراث وى نگرفت و نان را بىنانخورش خوردمى چون به اين امر ملامتش كردند نان را با روغن خوردن گرفت على قارى گفته اين فراء بغوى غير فراء نحويست انتهى و او را فرا ابن الفرا نيز گويند زيرا كه يكى از اباى او پوستين مىدوخت و مىفروخت پوستين را در عربى فروه خوانند و نسبت به وطن او بغويست و اصل اين مقام بغشورست معرب باغ كور كه در ميان مرو و هراة واقع‌ست و شهريست معمور و آباد و در وقت نسبت شور را حذف كرده نسبت ببغ بغوى گويند زيرا كه بغ ثنائيست بزيادت و او ثلاثى گشت ابن خلكان گفته اين نسبت شاذست على خلاف الاصل قاله السّمعانى فى كتاب الانساب وى در سه فن بىنظير بود زيرا كه هر يك را بكمال رسانيده يكى حديث دوم تفسير سوم فقه و تمام عمر در تصنيف و درس حديث و تفسير و فقه گذرانيده در حديث شاگرد ابو الحسن عبد الرحمن بن محمّد داوديست و از يعقوب بن احمد صيرفى و على بن يوسف الجوينى و ديگر محدثان نيز فوائد حاصل كرده صاحب تعبّد و فتوّت بود بزهد و قناعت مىگذرانيد در وقت افطار بر پارهء نان خشك اكتفا مىكرد وفاتش در شهر مرورود اتفاق افتاده به ماه شوال در سنه پانصد و ده و منذرى در كتاب الفوائد السّفريه بجاى ده شانزده گفته ابن خلكان گفته اين را از خط حافظ منذرى نقل كرده‌ام انتهى بعد وفات بمقبره طالقانى شيخ خود قاضى حسين دفن گرديده قبر وى در آنجا مشهورست يزار و يتبرّك به و مولوى صديق حسن خان معاصر در تاج مكلل گفته ابو محمّد حسين بن مسعود بن محمّد المعروف بالفراء البغوى الفقيه الشافعى المحدث المفسّر كان بحرا فى العلوم و اخذ الفقه عنى القاضى حسين بن محمد و صنّف فى تفسير كلام اللَّه تعالى